İnsanın kendini bilmesi ve içinde yaşadığı zamandan ve mekândan haberdar olabilmesi melekesi, bilinç.
Şuûrumun hastalığım üstüne boşaltacağı aydınlıktan kaçmak için rûhumun daha karanlık ve izbe hatlarına kendimi atıyorum (Peyâmi Safâ).